Sự nguy hiểm của Bệnh Dại và các biện pháp phòng ngừa
Bệnh dại là một bệnh viêm não tủy cấp tính do virus dại gây nên. Người mắc bệnh dại là do động vật như: chó, mèo, trâu , bò, v.v… trong đó chó, mèo mắc bệnh dại nhiều nhất và là nguồn truyền virus dại nhiều nhất cho người và các động vật khác vì chúng di chuyển rộng và cắn lung tung.
Tính từ đầu năm đến ngày 11/9/2025 có 353 người đã tiêm phòng Dại tại Trạm Y tế xã Tây Phương. Hiện trên địa bàn xã Tây Phương không ghi nhận ca mắc Dại và tử vong do Dại. Tuy nhiên, bệnh Dại là một bệnh nguy hiểm, do vậy để phòng ngừa bệnh Dại, người dân cần nhận biết các triệu chứng điển hình của chó, mèo dại. Khi phát hiện chó, mèo bị bệnh dại hoặc nghi dại (đó là khi chó có những biểu hiện hung dữ khác thường, nước dãi nhiều, giọng sủa khàn, liệt hàm dưới, liệt chi, toàn thân và chết. Triệu chứng dại của mèo giống của chó nhưng thích lánh vào chỗ tối, thì không nên tiếp xúc với con vật, không di chuyển hoặc bán để hạn chế sự lây nhiễm vi rút dại sang người và lây lan dịch.
Đồng thời, phải báo cáo ngay cho chính quyền, y tế, thú y thôn bản và xã/phường, để có biện pháp xử lý ngay con vật bị dại và những con vật đang sống tại đó. Chôn sâu xác những con vật bị dại cùng với các chất sát khuẩn như xút, cresly, vôi cục chưa tôi hoặc vôi bột…
Đặc biệt, đối với người khi bị chó, mèo dại, nghi dại cắn hoặc tiếp xúc với chúng cần phải coi đó là trường hợp cấp cứu. Đầu tiên cần nhanh chóng xử lý tại chỗ vết thương: Khi bị súc vật dại, nghi dại cắn hoặc tiếp xúc với chúng việc đầu tiên chúng ta cần phải làm đó là tìm ngay đến chỗ có nước để rửa thật kỹ vết thương bằng nước xà phòng đặc liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối rửa vết thương bằng nước sạch , đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh Dại khi bị chó, mèo cắn. Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 450 – 700, hoặc cồn i ốt… Có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như rượu, cồn, xà phòng các loại, sữa tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn. Hạn chế làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn và không được băng kín cũng như khâu kín ngay vết thương.
Căn cứ vào tình hình vết cắn, đối với những trường hợp sau cần đến ngay cơ sở Y tế gần nhất để được tư vấn tiêm vắc xin phòng Dại và huyết thanh kháng dại.
+ Thứ nhất, khi con vật lên cơn dại hoặc nghi dại.
+ Thứ hai, trường hợp người bị cắn ở đầu, mặt, cổ, đầu chi, bộ phận sinh dục… dù vết cắn nhẹ.
+ Thứ ba, có nhiều vết cắn nguy hiểm, vết cắn sâu.
+ Thứ tư, trường hợp không theo dõi được con vật.
+ Thứ năm, tại nơi người bị súc vật cắn đang có hoặc trước đó đã từng có súc vật bị dại
Đối với những trường hợp vết cắn rất nhẹ, vết cắn xa thần kinh trung ương (ví dụ ở cẳng chân). Tại thời điểm con vật cắn người, con vật đó vẫn sống bình thường, hoàn toàn không có dấu hiệu nghi ngờ dại. Tại nơi bị con vật cắn, không phát hiện có bệnh dại ở súc vật.
Cần theo dõi con vật 15 ngày. Trong thời gian theo dõi, nếu thấy con vật có biểu hiện không bình thường như: ốm, bỏ ăn, chết, mất tích, bán hoặc mổ thịt… phải đến điểm tiêm phòng dại để được điều trị dự phòng ngay. Nếu sau 15 ngày kể từ khi người bị con vật cắn, tiếp xúc mà con vật đó vẫn sống bình thường thì không cần điều trị dự phòng. Người dân phải nên nhớ tuyệt đối không được đánh chết con vật đã cắn mình như một số trường hợp trong thời gian vừa qua mà việc cần làm đó là nhốt động vật lại và theo dõi biểu hiện con vật trong vòng 15 ngày để đảm bảo cho chính mình.
Bên cạnh đó, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:
- Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y.
- Không thả rông chó, mèo; chó ra đường phải được đeo rọ mõm.
- Không đùa nghịch, trêu chọc chó, mèo.
- Khi bị chó, mèo cắn, cào, liếm cần: Xử lý tại chỗ vết thương như hướng dẫn ở trên, sau đó phải đến Trung tâm y tế gấn nhất để được tư vấn và tiêm phòng Dại kịp thời, tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh Dại.
- Những đối tượng có nguy cơ nhiễm virus dại cao như: cán bộ thú y; người trực tiếp giết mổ, sơ chế, chế biến thực phẩm từ chó, mèo; cán bộ kiểm lâm; người làm trong phòng thí nghiệm có virus dại… phải tiêm vaccin phòng bệnh dại gây miễn dịch chủ động trước khi bị nhiễm.
Hưởng ứng ngày thế giới phòng chống bệnh Dại (28/9) mỗi người cần thực hiện tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ cho đàn chó, mèo của gia đình mình. Những người bị chó mèo cắn phải đi tiêm phòng dại càng sớm càng tốt. Hãy cùng nhau đẩy lùi bệnh Dại./.
Trạm Y tế xã Tây Phương
